ملاحظه فرمودند يك حكومت جائر مىخواهد حكومت كند ، قيامْ وظيفهء الهى بود و عمل فرمودند . همين طور ائمه معصومين قيام كردند و لو با عدهء كم ، تا كشته شدند و اقامهء فرائض نمودند ؛ و هر كدام مىديدند قيام صلاح نيست ، در خانه مىنشستند و ترويج [ دين ] مىكردند . اين شيوه‌اى بود كه از اول اسلام بوده است . اقدام ميرزاى بزرگ هميشه علما و زعماى اسلام ملت را نصيحت به حفظ آرامش مىكردند . خيلى از زمان « ميرزاى بزرگ » ، مرحوم « حاج ميرزا محمد حسن شيرازى » « 1 » نگذشته است ؛ ايشان با اينكه يك عقل بزرگ متفكر بود و در سامره اقامت داشت ، در عين حالى كه نظرشان آرامش و اصلاح بود ، لكن وقتى ملاحظه كردند براى كيان اسلام خطر پيش آمده است و شاه جائر آن روز مىخواهد [ به ] وسيلهء كمپانى خارجى ، اسلام را از بين ببرد ، اين پيرمرد كه در يك شهر كوچك نشسته و سيصد نفر طلبه بيشتر دورش نبود ، ناچار شد سلطان مستبد را نصيحت كند . مكتوبات او هم محفوظ است . آن سلطان گوش نمىداد و با تعبيرات سوء و بىادبى به مقام شامخ عالم بزرگ رو به رو شد تا آنجايى كه آن عالم بزرگ مجبور شد يك كلمه بگويد كه استقلال برگردد . استقلال عراق ، مرهون فتواى ميرزاى مجاهد مرحوم « ميرزا محمد تقى شيرازى » « 2 » بعد از اينكه ديدند عراق در معرض خطر است - كه اگر ايشان نبود از بين رفته بود - يك كلمه فرمودند ، عرب پشتيبانى كردند ؛ مطلب را برگردانيد تمام ممالك اسلامى مرهون اين طايفه هستند . اينهايند كه تا به حال استقلال ممالك اسلامى را حفظ كرده‌اند . اين ذخاير هستند كه هميشه با نصايح خود ، مردم سركش را

--> ( 1 ) - ميرزا محمد حسن شيرازى ، معروف به « ميرزاى بزرگ » ( 1230 - 1312 ه . ق ) از مراجع نامدار شيعه . فرمان معروف « تحريم تنباكو » را ايشان صادر كرد . ( 2 ) - ميرزا محمد تقى شيرازى ، معروف به « ميرزاى كوچك » و « ميرزاى مجاهد » ( ف : 1338 ه . ق ) از مراجع عظام شيعه و از شاگردان ميرزاى شيرازى بزرگ .